Sakarya'da Diş Eti Tedavisi: Kanamadan Cerrahiye

Diş eti hastalıkları çoğu zaman sessiz ilerler. Fırçalarken görülen bir tutam kan, çoğu kişi için "geçer" denip bırakılan bir ayrıntıdır; oysa bu, destek dokularda başlamış bir iltihabın ilk işareti olabilir. Diş kaybının önemli bir bölümü çürükten değil, dişi ayakta tutan dokuların zamanla zayıflamasından kaynaklanır.

​

Bu sayfada diş eti hastalığının nasıl ilerlediğini, muayenede nelere bakıldığını, hangi durumda temizlikle sınırlı kalındığını ve hangi durumda cerrahi gerektiğini anlattım.

​​

Diş eti hastalığı nedir?

Dişler, çene kemiğine doğrudan yapışık değildir. Aralarında dişi kemiğe bağlayan lifli bir bağ dokusu bulunur; diş eti de bu yapıyı dıştan örter. Bu üçlüye destek dokular denir.

​

Diş yüzeyinde biriken mikrobiyal tabaka (plak) uzaklaştırılmadığında sertleşir ve diş taşına dönüşür. Diş taşının yüzeyi pürüzlüdür, temizlenmesi güçtür ve iltihabı sürdürür. İltihap önce diş etinde kalır; ilerlediğinde bağ dokusuna ve kemiğe yayılır.

​

Hangi belirtiler diş eti hastalığını düşündürür?

• Fırçalarken ya da kendiliğinden gelen diş eti kanaması

• Diş etinde kızarıklık, şişlik ya da dokunmakla hassasiyet

• Geçmeyen ağız kokusu

• Diş etinin geri çekilmesi, dişlerin uzamış gibi görünmesi

• Dişlerde sallanma ya da dişler arasında yeni boşlukların açılması

• Diş eti kenarından iltihap gelmesi

Bu belirtilerin hepsinin bir arada olması gerekmez. Tek başına kanama bile değerlendirme için yeterli sebeptir.

​

Diş eti iltihabı ile periodontitis arasındaki fark

Gingivitis, iltihabın yalnızca diş etiyle sınırlı olduğu dönemdir. Bu aşamada kemik kaybı henüz yoktur ve tablo, plak ve diş taşının uzaklaştırılmasıyla büyük ölçüde geri döndürülebilir.

​

Periodontitis, iltihabın bağ dokusuna ve çene kemiğine ilerlediği dönemdir. Diş ile diş eti arasında cep denen derinleşmiş bir aralık oluşur; bakteri bu cebin içinde birikir ve fırçayla ulaşılamaz. Kaybedilen kemiğin kendiliğinden yerine gelmesi beklenmez; bu nedenle hedef, kaybı durdurmak ve mevcut desteği korumaktır.

İki tablo arasındaki sınır gözle değil, ölçümle belirlenir.

​

Muayenede neye bakılır?

• Cep derinliği ölçümü. Uçları işaretli ince bir sond ile diş çevresindeki aralık noktadan noktaya ölçülür. Bu ölçüm, hastalığın hangi dişte ne kadar ilerlediğini gösterir.

• Kanama bulgusu. Sondlama sırasında kanama olup olmadığı, iltihabın etkin olup olmadığına işaret eder.

• Röntgen değerlendirmesi. Kemik seviyesi ve kayıp deseni filmden okunur. Filmler klinikte alınır.

• Kapanış ilişkisi. Bazı dişlerin normalden fazla yük alması, o bölgedeki diş eti ve kemik kaybını hızlandırabilir.

• Dişlerdeki dolgu ve kaplama kenarları. Uyumsuz bir kenar, temizlenemeyen bir plak alanı yaratır.

​

Diş taşı temizliği ve kök yüzeyi düzleştirme

Tedavinin ilk basamağı, diş yüzeyindeki ve diş eti altındaki birikintilerin uzaklaştırılmasıdır. Diş taşı temizliği görünen yüzeyleri, kök yüzeyi düzleştirme (küretaj) ise cebin içinde kalan kök yüzeyini hedefler.

​

Kök yüzeyi düzleştirme, diş eti hastalığında tedavinin asıl adımıdır: pürüzlü kök yüzeyi düzeltildiğinde diş eti dokusunun yeniden sıkı bir şekilde yapışması için uygun zemin oluşur. İşlem, bölgenin uyuşturulmasıyla yapılır ve ağız genellikle bölgelere ayrılarak birden fazla seansta tamamlanır.

​

Bu aşamadan sonra bir iyileşme süresi beklenir ve ölçümler tekrarlanır. Cep derinlikleri gerilemişse tedavi idame dönemine geçer.

​

Flep cerrahisi ne zaman gerekir?

Ceplerin derin olduğu ve temizliğe rağmen kapanmadığı bölgelerde kök yüzeyine ulaşmak mümkün olmayabilir. Bu durumda diş eti dokusu kaldırılarak kök yüzeyi doğrudan görülür hâle getirilir, temizlik yapılır ve doku yerine dikilir. Bu işleme flep cerrahisi denir.

​

Flep cerrahisi ayrı bir hastalık değil, aynı tedavinin ileri basamağıdır. Karar, ilk aşamadan sonra tekrarlanan ölçümlere göre verilir; işlem lokal anestezi altında yapılır. Ağız cerrahisi başlıklarının tamamını diş çekimi ve ağız cerrahisi sayfasında topladım.

​

Diş eti çekilmesi neden olur?

Diş eti çekilmesinin tek bir nedeni yoktur ve her çekilme iltihaba bağlı değildir:

• Sert fırçalama ve yanlış fırçalama tekniği

• İlerlemiş diş eti hastalığına bağlı destek kaybı

• Bazı dişlerin kapanışta normalden fazla yük alması

• Diş eti dokusunun ince olduğu anatomik durumlar

• Diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı

Çekilen diş etinde kök yüzeyi açığa çıktığı için soğuk ve tatlıya karşı hassasiyet sık görülür. Yaklaşım, önce nedeni belirlemeyi gerektirir: fırçalama alışkanlığından kaynaklanan bir çekilmede yapılacaklarla, kapanış yükünden kaynaklanan bir çekilmede yapılacaklar aynı değildir.

​

Diş eti ile kanal tedavisi arasındaki bağlantı

Bazı dişlerde iltihabın kaynağının diş etinden mi yoksa dişin kendi iç dokusundan mı geldiği ilk bakışta ayırt edilemez. Kök ucundaki bir iltihap diş eti kenarından boşalabilir ve tablo diş eti hastalığına benzeyebilir; bunun tersi de olabilir.

​

Bu ayrımın yapılması tedavinin yönünü tümüyle değiştirir. Kaynak dişin içindeyse kanal tedavisi, destek dokulardaysa periodontal tedavi gerekir; kimi dişte ikisi birlikte planlanır.

​

Ayırıcı tanı, canlılık testleri ve röntgen bulguları birlikte değerlendirilerek yapılır.

Ağrının kaynağının nasıl belirlendiğini ayrı bir sayfada anlattım: diş ağrısı.

​

Tedaviden sonra: idame dönemi

Diş eti tedavisinin sonucu, tedavinin kendisi kadar sonrasına bağlıdır. İltihabın geri dönmemesi için:

• Günlük fırçalamaya ara yüz temizliği eklenir; diş ipi ya da ara yüz fırçası, fırçanın ulaşamadığı yüzeyleri temizler

• Kontrol aralıkları kişiye göre belirlenir; kayıp fazlaysa aralık kısalır

• Sigara kullanımı iyileşmeyi ve uzun dönem sonucu olumsuz etkileyebilir

• Diş sıkma varsa koruyucu plak planlamaya dahil edilir

• Kontrolde ölçümler tekrarlanır; bu, gözle görülmeden ilerleyen bir kaybın erken fark edilmesini sağlar

İmplant uygulanmış hastalarda implant çevresindeki dokular da aynı düzenle takip edilir; ayrıntı implant sayfasında.

​

Diş eti görünümüyle ilgili işlemler

Diş eti kenarının konumu, gülümserken görünen diş oranını doğrudan etkiler. Diş eti seviyesinin düzenlenmesine yönelik işlemler estetik başlığı altında ele alınır ve iltihaplı bir zeminde planlanmaz; önce hastalığın tedavi edilmesi gerekir. Bu konu ayrı bir sayfada anlatılacak.

​

Sıkça sorulan sorular

Diş eti kanaması kendiliğinden geçer mi?

Kanama, çoğunlukla etkin bir iltihabın işaretidir. Fırçalama alışkanlığının düzelmesiyle geçici olarak azalabilir, ancak plak ve diş taşı uzaklaştırılmadığı sürece tablo devam eder.

​

Diş taşı temizliği dişe zarar verir mi, minesini aşındırır mı?

Uygun şekilde yapıldığında diş dokusu uzaklaştırılmaz; hedef diş yüzeyindeki birikintidir. Temizlik sonrasında birkaç gün süren hassasiyet olabilir, bu beklenen bir durumdur.

​

Diş taşı temizliğinden sonra dişlerim sallanır mı?

Diş taşı, ilerlemiş vakalarda dişler arasında bir dolgu gibi durabilir. Temizlik sonrasında hissedilen sallanma, taşın kaldırılmasıyla ortaya çıkan mevcut kaybın fark edilmesidir; kaybın sebebi temizlik değildir.

​

Kaç seans sürer?

Ağız bölgelere ayrılarak çalışıldığı için seans sayısı yaygınlığa göre değişir. Plan, ölçümler tamamlandıktan sonra belirlenir ve tedaviye başlamadan önce paylaşılır.

​

Çekilen diş eti geri gelir mi?

Çekilmiş diş eti kendiliğinden eski konumuna dönmez. Öncelik ilerlemenin durdurulmasıdır; bölgeye ve nedene göre ek işlemler değerlendirilebilir.

​

Diş eti tedavisi ağrılı mıdır?

İşlemler gerektiğinde lokal anestezi altında yapılır. Sonrasındaki hassasiyetin derecesi kişiden kişiye ve işlemin kapsamına göre değişir.

​

Prof. Dr. Hasan Oruçoğlu — Diş Hekimi, Endodonti Uzmanı

İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi mezunu. Endodonti alanındaki lisansüstü eğitimini Selçuk Üniversitesinde tamamladı; doktora derecesinin yanı sıra endodonti uzmanlık belgesine de sahiptir. Selçuk Üniversitesi ve Abant İzzet Baysal Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültelerinde öğretim üyesi olarak görev yaptı, profesör unvanını aldı. Diş eti çekilmesinin travmatik kapanışla ilişkisini ele alan bir olgu sunumunun ortak yazarları arasında yer aldı. 25 yılı aşkın süredir diş hekimliği yapıyor, Adapazarındaki kliniğinde hasta kabul ediyor. Ayrıntılı özgeçmiş: Hakkımda. Diğer tedavi başlıkları: tedaviler.

​​​

​

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesinin yerine geçmez. Diş etlerinizin durumu ve size uygun tedavi, ancak klinik muayene ve gerekli ölçümler sonrasında belirlenebilir.

​

"Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir."