Kanal Tedavisinden Sonra Ağrı: Ne Normaldir, Ne Zaman Hekime Başvurmalı?

Kanal tedavisi olan hastaların bana en sık sorduğu soru bu. Çoğu zaman da tedaviden birkaç saat sonra, ilk hassasiyet başladığında soruluyor. Kısa cevabı şu: tedaviden sonra bir miktar ağrı ve hassasiyet beklenen bir durumdur ve giderek azalır. Ama her ağrı normal değildir; bazı belirtiler beklemeden değerlendirilmelidir.

Bu sayfada ikisini de ayırdım — hangi ağrının seyri olağan, hangisi haber vermeyi gerektiriyor. Tedavinin kendisini merak ediyorsanız Sakarya'da kanal tedavisi sayfasında ayrıntılı anlattım.

​

Kanal tedavisinden sonra neden ağrı olur?

Kanal tedavisinde dişin içindeki iltihaplı ya da canlılığını yitirmiş doku uzaklaştırılır. Ancak dişin içi temizlense de, kökün ucunu çevreleyen dokular tedavi sırasında bir miktar tahriş olur. Ağrının kaynağı genellikle dişin kendisi değil, kök ucundaki bu bölgedir.

Buna birkaç etken eşlik edebilir:

• İşlem öncesindeki iltihabın büyüklüğü. Uzun süredir devam eden, kök ucunda iltihap oluşturmuş bir dişte iyileşme daha uzun sürer.

• Ağzın uzun süre açık kalması. Çene ekleminde ve çiğneme kaslarında ayrı bir yorgunluk yaratır; bu bazen dişin ağrısıyla karışır.

• Dolgunun yüksek kalması. Aşağıda ayrıca anlattım — çok yaygın ve çözümü çok basit bir durum.

• Dişin çevresindeki bağ dokusunun tepkisi. Diş bir süre "uzamış" gibi hissedilebilir.

Normal seyir nasıldır?

Beklenen tablo şudur: ağrı ya da hassasiyet tedaviden sonraki ilk gün en belirgindir, sonraki günlerde giderek azalır. Genellikle birkaç gün içinde belirgin biçimde hafifler.

Burada asıl önemli olan sayı değil, yön. Her gün biraz daha iyiye gidiyorsa seyir olağandır. Azalmıyor, aynı kalıyor ya da artıyorsa — süresi ne olursa olsun — bunun hekiminize bildirilmesi gerekir.

Normal sayılan tablo genellikle şöyle tarif edilir:

• Isırınca ya da dişe basınca hissedilen hassasiyet

• Bölgede hafif bir dolgunluk veya "farklılık" hissi

• Ağrı kesiciye yanıt veren, uykuyu bölmeyen düzeyde bir rahatsızlık

• Günden güne azalan bir seyir

Hemen haber vermeniz gereken belirtiler

Aşağıdakiler beklemeye gelmez. Bunlardan biri varsa tedaviyi yapan hekime çalışma saatleri içinde bildirilmesi gerekir:

• Şiddetli, ağrı kesiciyle geçmeyen ağrı

• Yüzde, yanakta ya da göz altında şişlik

• Dişetinde şişlik, akıntı veya kabarcık

• Ateş, halsizlik gibi genel belirtiler

• Ağzın açılmasında zorluk

• Geçici dolgunun düşmesi ya da dişte kırılma

• Günlerdir azalmayan, hatta artan ağrı

Bu belirtiler mutlaka kötü bir sonuç anlamına gelmez; çoğu erken müdahaleyle kolay çözülür. Beklemenin kendisi işi büyütür.

Isırınca ağrıyorsa: yüksek dolgu ihtimali

Tedaviden sonra dişe bastığınızda keskin bir ağrı oluyor ve diş sanki diğerlerinden önce temas ediyorsa, büyük olasılıkla üst dolgu birkaç onda milimetre yüksek kalmıştır. Anestezinin etkisiyle kapanışı işlem sırasında tam hissedemezsiniz; fark uyuşukluk geçtikten sonra ortaya çıkar.

Bu, tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez ve düzeltmesi birkaç dakika sürer. Dolgunun temas noktası inceltilir, ağrı çoğu zaman aynı gün geçer. Bu durum bende sık karşılaşılan ve en hızlı çözülen şikâyetlerden biridir; çekinmeden arayın.

Seanslar arasında ağrı olursa

Kanal tedavisi birden fazla seansta tamamlanıyorsa, seanslar arasında dişin içinde ilaç bulunur ve üstü geçici bir dolguyla kapatılır. Bu dönemde hafif hassasiyet olabilir.

Ancak geçici dolgu düşerse mutlaka haber verin — kanal sisteminin ağız ortamına açık kalması iyileşmeyi geriye götürür. O bölgeyle sert şeyler çiğnememeye, mümkünse diğer taraftan yemeye dikkat edin.

Aylar veya yıllar sonra ağrı

Tedavi tamamlandıktan uzun süre sonra başlayan ağrı ayrı bir konudur. Kanal tedavisi görmüş bir dişte yeniden ağrı, şişlik ya da röntgende kök ucunda değişiklik varsa, ilk soru "diş çekilsin mi" değildir. Çoğu durumda mevcut kanal dolgusu çıkarılıp kanallar yeniden temizlenebilir. Bunu kanal tedavisi yenileme sayfasında ayrıntılı anlattım.

Bir ihtimali de not edeyim: kanal tedavisi görmüş diş, ağrının kaynağı olmayabilir. Komşu dişteki bir sorun ya da dişeti kaynaklı bir durum aynı bölgede hissedilebilir. Bu yüzden ağrının yerini "yaklaşık" tarif etmeniz bile tanıya katkı sağlar.

Evde ne yapabilirsiniz, neden kaçının

Yardımcı olabilecekler:

• İlk gün o bölgeyle çiğnememek, yumuşak gıdalarla idare etmek

• Çok sıcak ve çok soğuktan kaçınmak

• Uyurken başı biraz yüksekte tutmak

• Hekiminizin önerdiği ağrı kesiciyi, önerdiği şekilde kullanmak

Kaçınmanız gerekenler:

• Ağrı kesiciyi dişin üzerine ya da dişetine koymak. Yaygın bir alışkanlık ama dişeti dokusunda yanık oluşturabilir; ağrıyı da geçirmez.

• Bölgeye sıcak uygulamak. İltihap varsa sıcak tabloyu büyütür.

• Ağrı geçti diye kalan seansları aksatmak. Ağrının geçmesi tedavinin bittiği anlamına gelmez.

• Üst yapıyı (dolgu/kaplama) yaptırmayı ertelemek. Kanal tedavisi görmüş diş kırılmaya daha yatkındır; üst yapı gecikirse diş çatlayabilir ve o noktadan sonra kurtarmak zorlaşır.

Ağrı bildiren hastada ne yapıyorum?

Aradığınızda önce ağrının niteliğini sorarım: ne zaman başladı, artıyor mu azalıyor mu, ısırınca mı oluyor yoksa kendiliğinden mi, şişlik var mı. Bu bilgiler çoğu zaman telefonda bile ayrım yapmayı sağlar.

Klinikte kapanış kontrol edilir, gerekirse röntgen alınır ve durum ağız içi kamerayla ekranda birlikte değerlendirilir. Yüksek dolgu gibi basit bir neden varsa aynı seansta çözülür. Farklı bir durum söz konusuysa nedeni ve planı anlatılır.

Sıkça sorulan sorular

Kanal tedavisi sonrası ağrı kaç gün sürer?
Kişiden kişiye ve dişin başlangıçtaki durumuna göre değişir. Beklenen, ağrının ilk günlerden itibaren azalarak kaybolmasıdır. Azalmayan ya da artan ağrı süresine bakılmaksızın değerlendirilmelidir.

Kanalı çekilmiş dişte sinir yok, neden hâlâ ağrıyor?
Dişin içindeki doku alınmıştır ama kökün ucunu çevreleyen dokular yerindedir ve his taşır. Ağrı çoğunlukla oradan gelir.

Ağrı kesici kullanabilir miyim?
Hekiminizin önerdiği ilacı, önerdiği şekilde kullanabilirsiniz. Kullandığınız düzenli ilaçlar ve bilinen alerjileriniz varsa mutlaka belirtin. Ağrı kesici ihtiyacı günden güne artıyorsa bu tek başına haber verilmesi gereken bir işarettir.

Tedaviden sonra o dişle yemek yiyebilir miyim?
Geçici dolgu varken ve üst yapı tamamlanmadan önce o tarafla sert şeyler çiğnememek daha doğrudur.

Ağrı varsa tedavi başarısız mı olmuştur?
Hayır. Tedaviden sonraki günlerde görülen, azalan seyirli ağrı beklenen bir durumdur. Başarı, ağrının ilk gün olup olmamasıyla değil; haftalar-aylar içindeki iyileşmeyle ve röntgen bulgularıyla değerlendirilir.

Başka bir hekimde kanal tedavisi oldum, ağrım geçmiyor. Bakabilir misiniz?
Evet. Bu durumda önce mevcut tedavinin ve kök çevresinin değerlendirilmesi gerekir; varsa önceki röntgenlerinizi getirmeniz zaman kazandırır.

Prof. Dr. Hasan Oruçoğlu — Diş Hekimi, Endodonti Uzmanı

İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi mezunu. 1999'da Selçuk Üniversitesi'nde kazandığı sınavla başladığı endodonti uzmanlık eğitimini 2003'te tamamladı. 2005'te Yardımcı Doçent, 2010'da Doçent unvanını aldı; Selçuk Üniversitesi ve Abant İzzet Baysal Üniversitesi Diş Hekimliği Fakülteleri'nde öğretim üyesi olarak görev yaptı. 25 yılı aşkın süredir diş hekimliği yapıyor, Sakarya Adapazarı'ndaki kliniğinde hasta kabul ediyor. Ayrıntılı özgeçmiş.​

Kanal tedavisiyle ilgisi olmayan diş ağrılarında ne yapılacağını diş ağrısı sayfasında anlattım.

Buradaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerine geçmez. Ağrınızın nedeni ancak klinik muayene ve gerekli görüntüleme sonrasında belirlenebilir.​

"Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir."